Nawigacja
Aktualności
Koncert z cyklu:
„KrystynaTyburowska zaprasza…”
29.02 godz. 19.00
Historia Klubu
Jeden z najbardziej interesujących obiektów
schyłku XIX
wieku i początku XX wieku jest gmachem Kasyna Oficerskiego - obecnie
Wojskowy Ośrodek Kultury
w
Krakowie. Jest to budynek piętrowy neorenesansowy
o charakterze willi
włoskiej. Zbudowany na rzucie prostokąta ma układ
wnętrza dwutraktowego. Najważniejszą część budynku stanowi obszerna
sala balowo-teatralna
na I piętrze wyodrębniona w bryle przez belwederowy mezanin.
Zewnętrzna, środkowa część budynku wyróżnia się opracowaniem
elewacji o podziałach arkadowych na parterze i pilastrowych
na piętrze.
To delikatne rozczłonkowanie kontrastuje z opracowaniem bocznych części kasyna: rozwiązanych jako piętrowe ryzality, nieznacznie wysunięte przed linię fasady i pokryte boniowaniem na parterze i narożnikach piętra. Elewacje budynku wieńczą: pełne belkowanie toskańskie i attyka balustradowa z kamiennymi wazonami na narożnikach. Analogiczna attyka wieńczy też belwederowy mezanin z tą jednak różnicą, że na jej parapecie stoją nie kamienne wazony lecz metalowe kanabry, które w przeszłości płonęły wieczystym ogniem na chwałę bohaterskiej armii cesarsko - królewskiej. Są jednoznacznie symboliczną dekoracją, związaną z militarną funkcją budynku.
Budynek Kasyna Oficerskiego zaprojektował znany krakowski architekt Tomasz PRYLIŃSKI w 1889r. nagrodzony orderem Franciszka Józefa w 1892r. za "najgustowniejszy budynek w Krakowie". Budowano go tylko rok; 19 listopada odbyło się uroczyste otwarcie. Budynek Kasyna Oficerskiego zaprojektował znany krakowski architekt Tomasz PRYLIŃSKI w 1889r. nagrodzony orderem Franciszka Józefa w 1892r. za "najgustowniejszy budynek w Krakowie". Budowano go tylko rok; 19 listopada odbyło się uroczyste otwarcie.
Budowie patronowało Towarzystwo Wiedzy Wojskowej i Kasyna w Krakowie, które zyskało tu swoją siedzibę. Kasyno było niezbędne dla oficerów licznego kilkudziesięciotysięcznego garnizonu austriackiej Twierdzy Kraków, którą miasto stało się po 1850r. Budowa kasyna była również przejawem ożywionego ruchu budowlanego i miastotwórczej roli wojska. Należy zaznaczyć, że kasyno było pierwszą w Krakowie budowlą specjalnie wzniesioną na cel klubowy. Organizowanie instytucji klubowych obejmujących różne kręgi społeczne - w tym wojskowe - było silną tendencją kultury XIX wieku.
Rozmieszczenie budynku klubowego jako pałacu neorenesansowego nawiązuje do tradycji architektonicznej Charlesa BARREGO. Do 1910r. nasz klub posiadał ogród. Kolejną fazą, która zadecydowała o obecnej formie budynku była przebudowa w 1910r. oparta na projekcie inżyniera austriackiego kapitana Maksymiliana HOFMANA. Przebudowa była skutkiem nowej sytuacji urbanistycznej budynku, który dotąd stał w ogrodzie, a od tego czasu - na rogu powstałej ulicy. Elewacje zostały bez zmian. Drobne korekty polegały na usunięciu dekoracji sztukaterskich w nadprożach okiennych. Powstał nowy daszek nad wejściem głównym. Znacznym zmianom uległo wnętrze - w poddasze wbudowano pokoje dla ordynansów. W związku z tym musiały być przebudowane stropy nad I piętrem.
Dotychczasowe drewniane zastąpiono żelbetonowymi usuwając z nich jednocześnie neorenesansowe dekoracje na rzecz secesyjnej. W sali balowej - pierwotny "plafon wenecki" zastąpiono stropem belkowo-kasetonowym żelbetowym. Kasetonowe płyciny wypełniają girlandy kwiatowe oraz gałązki lauru i dębu stanowiące symboliczną aluzję do hartu i odwagi armii cesarsko - królewskiej. Usunięto wtedy tarcze z monogramem cesarza FJI, a w ich miejsce - nad sceną - zbudowano wnękę do cesarskiego popiersia. Dzisiaj scena jest po przeciwnej stronie, przeniesiona w 1919r. w związku z adaptacją na Teatr Żołnierza Armii Polskiej generała HALLERA.
W tym reprezentacyjnym budynku gościło wiele znamienitych osobistości ze świata polityki, kultury i biznesu. Tu było stałe miejsce spotkań marszałka Józefa PIŁSUDSKIEGOz władzami miasta Krakowa i z wojskiem. Tu także w okresie powojennym w sali widowiskowej występował słynny teatr kabaretowy "Siedem kotów". Tu również Steven SPIELBERG nagrywał fragment filmu "Lista Schindlera" /sceny w niemieckiej restauracji/.